پادگیر برنامهای است که فید RSS یک پادکست را میخواند، به شنونده اجازه میدهد مشترک شود (سابسکرایب کند)، و اپیزودهای جدید را خودبهخود (اتوماتیک) دانلود یا پخش میکند. پادگیر فایل صدا را نگه نمیدارد؛ این کارِ هاست پادکست است. پادگیر فقط محتوا یا فیدِ هاست را میخواند و مانند یک واسطه محتوا را به شنونده میرساند.
به زبان ساده
هاست مثل صندوق طلای بانک مرکزی است و پادگیر مثل کارت عابربانک یا اپلیکیشن موبایل بانک من و شما! یعنی پولهای واقعی جای دیگری ذخیره شدهاند اما محتوای حساب شما روی یک اپلیکیشن موبایل در دسترس شما قرار میگیرد. سازنده پادکست، یکبار اپیزود را در هاست بارگذاری میکند؛ فید RSS ساخته شده توسط هاست را در اختیار پادگیر قرار میدهد و هر شنوندهای که در پادگیر مشترک شده باشد، بدون هیچ کارِ اضافه از جانبِ سازنده، همان اپیزود را دریافت میکند. برای مثال کافی است در کستباکس دنبالکنندهی یک پادکست شوید؛ آن وقت هر اپیزود تازهای که توسط تولیدکنندهی پادکست در هاستی مانند Acast بارگذاری شود، خود به خود به همه پادگیرهای دیگری که تولیدکننده، فید RSS ساختهشده توسط Acast را در اختیارشان قرار داده باشد ارسال میگردند، بنابراین تولید کننده یکبار آپلود میکند و شنونده میتواند همان اپیزود را در پادگیرهای مختلف گوش کند.
پادگیر چطور کار میکند؟
کارِ پادگیر یک زنجیرهٔ ساده است.
- آدرس فید RSS پادکست را که هاست پادکست اولیدش کرده در پادگیر وارد میکنید یا از طریق جستجو پیدایش میکنید.
- پادگیر فید را میخواند و اپیزودهای موجود را نشان میدهد.
- پادگیر هر چند وقت یکبار فید را بررسی میکند تا ببیند اپیزود تازهای آمده یا نه.
- وقتی اپیزود جدید آمد، آن را دانلود و آمادهی پخش میکند.
پادگیر چه انواعی دارد؟
از یک نظرِ مهم، پادگیرها به دو دسته تقسیم میشوند که خیلیها این فرق را نمیدانند. پادگیرِ باز هر فید RSS را از هر هاستی میخواند. شنونده میتواند آدرس فید هر پادکستی را وارد کند یا از طریق جستجو پیدایش کند. کستباکس، اپل پادکست، Podcast Addict، Pocket Casts و Overcast از این دستهاند. پلتفرمِ بسته فقط محتوای هاست خودش را نشان میدهد. شنوندهای که فقط اپ شنوتو دارد، پادکستی را که روی Acast یا Buzzsprout هاست (میزبانی) شده پیدا نمیکند، مگر اینکه سازنده جداگانه آن را در شنوتو هم منتشر کرده باشد. اپ شنوتو و اپ ناملیک از این دستهاند. اینها پادگیر به معنای واقعی کلمه نیستند؛ پلتفرمِ بستهاند.
پادگیرهای معروف کدامند؟
پادگیرهای باز و شناختهشده: کستباکس، اپل پادکست (پیشفرضِ آیفون)، Podcast Addict (اندروید)، Pocket Casts، Overcast (iOS)، و یوتیوب موزیک که از اوایل ۲۰۲۴ پادکست را هم پشتیبانی میکند. از ایرانیها، اپ شنوتو و اپ ناملیک وجود دارند که پلتفرمِ بستهاند. یک نکته دربارهٔ گوگل پادکست: این اپ در ۲ آوریل ۲۰۲۴ تعطیل شد و گوگل پادکست را به یوتیوب موزیک منتقل کرد. خیلی از راهنماهای فارسی هنوز آن را در لیست پیشنهادی دارند؛ این راهنماها قدیمیاند و معمولا نویسندگانشان پادکستر نیستند.
پادگیر در ایران چطور کار میکند؟
سه چیز را دربارهٔ پادگیر در ایران باید بدانید. اسپاتیفای از ایران باز نمیشود. گوگل پادکست از اوایل ۲۰۲۴ تعطیل است. و کستباکس از ایران، بدون فیلترشکن، کار میکند و بزرگترین آرشیوِ پادکستِ فارسی آنجاست. آمارِ واقعی نشان میدهد که این سه نکته چقدر مهماند. جدول زیر دانلودهای یک پادکستِ فارسی را بر اساس اپلیکیشنِ شنونده نشان میدهد:
| پادگیر | دانلود | درصد |
|---|---|---|
| CastBox | ۳۰٬۵۵۸ | ۹۴٫۱۵٪ |
| Apple Podcasts | ۱٬۴۸۲ | ۴٫۵۷٪ |
| iOS podcast app | ۱۱۷ | ۰٫۳۶٪ |
| Podcast Addict | ۸۶ | ۰٫۲۶٪ |
| Audible | ۵۶ | ۰٫۱۷٪ |
منبع: آمار Acast · اعداد = دانلود
از تجربهٔ نویسنده
آمار بالا از Acast پادکستهای خودم است. نزدیک به ۹۵ درصد از دانلودها از طریق کستباکس بوده؛ اپل پادکست با ۴٫۵۷ درصد خیلی دور از آن است و بقیه عملاً نزدیک به صفر. گوگل پادکست هم پیش از تعطیلیاش در بینِ شنوندههایم تقریباً هیچ نبود. آنهایی که استفاده میکردند یا به کستباکس رفتند یا به اسپاتیفای با فیلترشکن. وقتی گوگل آن را تعطیل کرد، عملاً هیچ افتی در دانلودها نداشتم. اگر کسی بپرسد کدام پادگیر نصب کنم، جوابم ساده است: کستباکس. هم از ایران باز میشود، هم همهٔ پادکستهای فارسی که دنبالشان میگردید آنجا پیدا میشوند. حمیدرضا فریعقوبی
اصطلاحات و مطالب مرتبط
- هاست پادکست
- فید RSS
- کستباکس (Castbox)
- اپل پادکست (Apple Podcasts)
- اسپاتیفای (Spotify)
- شنوتو
- بهترین پادگیرهای ایرانی برای شنوندگان پادکست فارسی
پادگیر چیست و چه فرقی با هاست پادکست دارد؟
پادگیر اپلیکیشنی است که فید RSS را از تولیدکنندهی آن که همان هاست پادکست باشد، میگیرد و اپیزودها را پخش میکند؛ یعنی واسطه است. هاست، سرورِ سازنده است که اصل فایلِ صوتی را نزد نگه میدارد و فید RSS را میسازد. هر دو لازمند ولی کارشان جداست؛ یکی برای سازنده، یکی برای شنونده.
فرق پادگیرِ باز و پلتفرمِ بسته چیست؟
پادگیرِ باز مثل کستباکس و اپل پادکست هر فید RSSای را از هر هاستی میخواند. پلتفرمِ بسته مثل اپ شنوتو فقط محتوای خودش را نشان میدهد. شنوندهای که فقط اپ شنوتو دارد پادکستی را که فقط روی Acast هاست شده پیدا نمیکند. یعنی برای پخش روی شنوتو و استفاده از آن به عنوان پادگیر، باید هاست پادکست موردنظر هم خود شنوتو باشد.
گوگل پادکست هنوز کار میکند؟
نه. گوگل این اپ را در ۲ آوریل ۲۰۲۴ تعطیل کرد و پشتیبانی پادکست را به یوتیوب موزیک منتقل کرد. راهنماهایی که هنوز آن را توصیه میکنند قدیمیاند.
بهترین پادگیر برای ایران کدام است؟
کستباکس. هم از ایران و بدون فیلترشکن باز میشود، هم بزرگترین آرشیو پادکست فارسی آنجاست. آمارِ دانلود نشان میدهد نزدیک به ۹۵ درصد از شنوندههای پادکستهای فارسی از همین اپ استفاده میکنند.
منابع و مطالعه بیشتر
منابع: Wikipedia «List of podcast clients»؛ TechCrunch و Tom’s Guide (تعطیلی گوگل پادکست، آوریل ۲۰۲۴)؛ Autozy Podcasting Glossary 2026. محتوای مرتبط با آموزش کامل ساخت پادکست.
